Slechts 57% van bedrijfsartsen verwacht zijn of haar preventietaken daadwerkelijk te kunnen uitvoeren. Dat blijkt uit het onderzoek van promovendus Suzanne Orhan Pees. De bedrijfsarts heeft ook een wettelijke preventieve taak. “Ik denk dan bijvoorbeeld aan het signaleren van risico’s, het voorkomen van werkgerelateerde klachten of het beperken van de gevolgen hiervan.” legt Suzanne uit. Op 22 september promoveerde zij op dit onderzoek aan de Vrije Universiteit Amsterdam.
Het onderzoek bevestigt dat bedrijfsartsen zich nu vooral op individuele verzuimbegeleiding. Dat gaat ten koste van preventieve activitenten zoals werkplekbezoeken en open spreekuren. Terwijl de preventieve taken van bedrijfsartsen zijn vastgelegd in de Arbowet. En ook uit onze eigen Koers-interviews met veel bedrijfsartsen blijkt hoe onmisbaar werkplekbezoeken zijn voor goed advies. [1]
Orhan Pees voerde haar promotieonderzoek (2022–2025) uit in opdracht van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Hiermee onderzocht zij waarom de praktijk zo sterk leunt op verzuimbegeleiding en hoe preventieve taken beter tot hun recht kunnen komen.
Nu kleine stappen door artsen zelf
Prof.dr. Frederieke Schaafsma, promotor en bijzonder hoogleraar Arbeid en Gezondheid: “De resultaten in het proefschrift van Suzanne Orhan Pees tonen enerzijds aan dat er een grote behoefte en bereidwilligheid is onder bedrijfsartsen om meer werk te maken van preventie binnen de bedrijfsgezondheidszorg. Anderzijds blijkt dat het niet zo makkelijk is om dat voor elkaar te krijgen. Het zijn vooral de kleine stappen die de artsen zelf hebben kunnen zetten in hun praktijk mede dankzij de onderzochte interventie in haar studie. Het helpt enorm als de eigen arbodienst als ook de werkgevers daarin stimulerend kunnen zijn. De aanbevelingen uit het proefschrift helpen om de nieuwe koers van de NVAB in de praktijk te laten landen. “
Steun werkgevers nodig
Uit onderzoek blijkt dat de ervaren steun voor preventie een belangrijke rol speelt in de daadwerkelijke uitvoering ervan:
- 84% van bedrijfsartsen ervaart steun van collega’s
- 62% van bedrijfsartsen ervaart steun van de eigen arbodienst
- maar 43% van bedrijfsartsen ervaart steun van de werkgevers voor wie zij werken
Uit het onderzoeksrapport ‘Prikkels voor preventie’ dat in september naar de Tweede Kamer werd gestuurd is dat laatste punt ook op te maken: slechts 41 procent van de basiscontracten met arbodiensten bevat advisering over preventie, tegenover 94 procent verzuimbegeleiding. Uit dat onderzoek bleek dat werkgevers gebrek aan kennis, capaciteit en urgentie ervaren om te investeren in preventie en dat werkgevers relatief weinig advies bij deskundigen, zoals de bedrijfsarts, vragen. [2]
Suzanne: “De verschuiving van vooral preventief werken in de jaren 90 naar bijna uitsluitend verzuimbegeleiding laat zien hoe sterk het systeem en de prikkels zijn veranderd. Ik hoop dat mijn onderzoek handvatten biedt om de balans te herstellen. Het zou mooi zijn als preventie weer een volwaardige plek krijgt in het werk van de bedrijfsarts!”
Zie ook
