Harry van Bolhuis, lid van de CNN (de commissie die de BG-dagen organiseert), sprak Saniye Çelik over haar loopbaan van politieagent tot hoogleraar en haar kijk op diversiteit en inclusie binnen organisaties. Met haar achtergrond binnen de politie en haar werk in wetenschap en beleid, brengt zij een scherp en genuanceerd perspectief op een thema dat vaak complex en beladen is.
Over Saniye Çelik
- Geboren in 1974, getrouwd en moeder van twee kinderen
- Woont in Amsterdam aan de Amstel
- Hoogleraar Diversiteit en Inclusie bij de Politie aan de Universiteit Leiden
- Kroonlid van de Sociaal-Economische Raad (SER)
- Auteur van Kleur in Blauw (2007)
- Onderzoeker van onder meer vertrekmotieven binnen de politie (‘Daarom stappen ze op.’)
- Promoveerde in 2016 op Sturen op verbinden
- Ontwikkelaar van de Inclusiescan
- Winnaar van de Vrouw in de Media Award 2024
- Keynote spreker tijdens de BG-dagen 2026 (22 mei, Papendal)
Optimisme en een scherpe tong als kracht in haar loopbaan
Als dochter van gastarbeiders en opgegroeid in Brabant komt de 18-jarige Saniye als relatief kleine vrouw – 1,53 meter lang – en als vrouw van kleur bij de politie terecht, waar zij start als agent op straat. Daar leert zij zich staande te houden. Door haar verschijning krijgt ze te maken met de nodige opmerkingen en ‘grappen’ van collega’s, zoals: ‘Zullen we even dwergwerpen?’. Doordat zij een vrolijk en zeer optimistisch mens is en bovendien goed van de tongriem gesneden, heeft zij zich goed kunnen handhaven en stap voor stap haar loopbaan verder kunnen ontwikkelen.
Saniye lacht er hartelijk om als ze dit verhaal vertelt. Ik zie en hoor een krachtige, positief ingestelde vrouw, die wat zij ziet en meemaakt heel goed kan relativeren en in perspectief kan plaatsen. Dat is in haar huidige positie als hoogleraar Diversiteit en Inclusie bij de Politie ook wel nodig, want daarbij gaat het over complexe en weerbarstige materie: het onderzoeken van diversiteit en inclusie binnen organisaties. ‘Er is geen quick fix’ is een uitspraak die Saniye vaker doet. Inclusie en exclusie zijn complexe verschijnselen, die door tal van factoren worden beïnvloed en in sterke mate door emoties worden gestuurd.
Reflectie, leiderschap en de noodzaak om door te gaan
‘Diversiteit en het bestaan van verschillen in de samenleving gaan juist in een tijd waarin veel zekerheden op de achtergrond lijken te raken gepaard met veel emotie. De uitdaging is om die emotie op een rationele wijze inzichtelijk te maken. Om dat te kunnen doen, zijn bewustwording en reflectief vermogen essentieel. Je hebt die reflectie nodig om te kunnen groeien op dit onderwerp. Maar: als ik blinde vlekken heb, is het lastig om op mezelf te reflecteren. Daarom heb je ook anderen nodig die je kunnen uitdagen, spiegelen en confronteren. Vooral leiders, die hierin een voortrekkersrol hebben, moeten we voldoende ondersteunen.’
Saniye komt enorm betrokken en krachtig over wanneer zij dit zegt. Het bijzondere is dat zij juist in alle mogelijke bedreigingen die op ons afkomen, in wat zij zelf een ‘perfect storm’ noemt, ook kansen en mogelijkheden ziet.
‘Juist nu er vanuit de politieke en maatschappelijke context toenemende druk ontstaat op de termen diversiteit en inclusie, moeten we hiermee doorgaan! Als dat zou helpen, kunnen we het ook anders benoemen. Denk aan psychologische veiligheid en ethisch HR-beleid. Prima. Maar dan moeten we wel stoppen met dit onderwerp steeds naar de marge te duwen’, zegt Saniye, enigszins fel. Want waarom brengen we dit thema onder in losse projecten en programma’s met aparte financiering? Waarom hebben we ‘diversity recruiters’, in plaats van dat inclusie een integraal onderdeel is van het totale wervings- en selectiebeleid? Waarom zit het thema niet overal verweven in curricula van opleidingen, zoals die van bedrijfsartsen? Waarom zit het niet ook in de totale organisatieontwikkeling en in de financieringssystematiek van organisaties? Heus, we kunnen dit vraagstuk veel beter borgen dan we nu doen.’
Van goede wil naar daadwerkelijk handelen
Diversiteit, inclusiviteit, exclusie, discriminatie: het zijn allemaal complexe thema’s om aan te pakken. Saniye ziet veel oprechte motivatie en goede wil tot verandering, maar ook veel onvermogen binnen organisaties en in de samenleving. Er is veel handelingsverlegenheid, ook bij leidinggevenden. Vermoedelijk geldt dat ook voor bedrijfsartsen, voor wie dit een ongemakkelijk onderwerp kan zijn. Daardoor verloopt de aanpak van discriminatie en racisme te traag. Nog altijd voelen veel mensen zich onheus behandeld, niet gehoord en onvoldoende gezien.
Rol voor de bedrijfsarts: een duidelijke ja!
Op de vraag of Saniye een rol ziet voor de bedrijfsarts, antwoordt Saniye met een driewerf ja! Bedrijfsartsen kunnen het onderwerp systematisch op de agenda plaatsen, bijvoorbeeld in SMT’s en andere overlegstructuren, in jaarrapportages en beleidsdocumenten. Daarnaast kunnen zij bijdragen door het organiseren van trainingen en workshops voor leidinggevenden.
‘Daar zal ik in mijn keynote ook nog wel het nodige over zeggen’, zegt Saniye enthousiast.
Heb je je nog niet aangemeld? Doe dit dan snel!
- Voor de BG-dagen ontvangen leden altijd een persoonlijke uitnodiging. In deze e-mail vind je jouw persoonlijk inschrijflink. Kijk ook even in je spam-folder. Kun je het niet vinden, neem dan contact op via bgdagen@nvab-online.nl, zij kunnen je verder helpen!
