Roy Montijn is gepassioneerd wetenschapper en tot voor kort oprichter en hoofd van de onderzoeksgroep Microbiologie & Systeembiologie bij TNO in Leiden. Hij is nu gepensioneerd, maar drukker dan ooit! Op 22 mei spreekt hij op de BG-dagen. Zijn verhaal raakt direct aan de kern van wat bedrijfsartsen dagelijks tegenkomen: de relatie tussen werk, stress en gezondheid.
Gevolgen van een verstoord microbioom
“Sinds de jaren ’50 hebben wij mensen onze langlopende overeenkomst met een grote groep bacteriën, ons microbioom, waarmee we hadden afgesproken over en weer diensten te verlenen tot wederzijds voordeel en waarbij deze bacteriën in onze darmen mochten wonen, eenzijdig verbroken.”
Volgens Roy is die verstoring het gevolg van meerdere factoren tegelijk: grootschalig antibioticagebruik, vervuiling (waaronder lichtvervuiling), bewerkt voedsel, chronische stress, onregelmatige en lange werktijden en overdreven hygiëne. “De gevolgen zijn niet te overzien,” stelt hij. Chronische ziekten, psychische klachten, uitputting, auto-immuunaandoeningen en degeneratieve hersenaandoeningen zoals Alzheimer, ALS, MS, Long Covid en Parkinson nemen sterk toe.
De werkplek als medicijn – Roy zijn sessie tijdens de BG-dagen
Het verhaal dat Roy ons zal vertellen is niet alleen verfrissend en verrassend, het past perfect in de opzet van onze beide BG dagen, omdat het zowel gaat over veerkracht die voortkomt uit de honderdduizenden jaren oude samenwerking tussen Homo Sapiens en zijn voorgangers en alle bacteriën die met elkaar het microbioom maken als over het grote belang van diversiteit.
Niet alleen in het microbioom blijkt dat van levensbelang, maar voor elk organisme en elke vorm van organisatie, of dat nu een bedrijf, samenleving, beschaving of onze eigen aarde is. Diversiteit is cruciaal voor de duurzaamheid van alle voorkomende systemen. En een systeem is het, dat microbioom. En wat voor een systeem, het is een intelligent systeem waaraan wetenschappers zelfs cognitie en emotie toekennen. Het is niet voor niets dat mensen het vaak hebben over ‘buikgevoel’. Het onderzoek naar het microbioom is in volle gang en we gaan er nog heel wat ontdekkingen over doen.
Voor nu kunnen we al vaststellen dat afwezigheid van chronische stress door het hebben van leuk en zinvol werk en bestaanszekerheid van de werkplek een ‘medicijn’ kan maken dat bijdraagt aan een vitaal en divers microbioom, dat optimaal met ons menselijke systemen kan samenwerken.
Zodra we het over chronische stress hebben, laat hij zien echt van alle markten thuis te zijn: hij noemt meteen de ‘allostatische load index’, “een goed onderbouwde maat voor het meten van chronische stress, die de bedrijfsarts goed zou kunnen inzetten in de praktijk.
De mens achter de wetenschapper
Roy is een wetenschapper pur sang en op de vraag “Waar word jij nou blij van?” antwoord hij dat hij elk jaar orchideeën gaat kijken in Zuid-Europa. Waarom? Niet alleen omdat het zulke prachtige bloemen zijn, maar ook zulke complexe systemen zijn. “Zo complex en in samenwerking in meerdere fasen met andere soorten, zoals schimmels en verschillende hommelsoorten, dat je bijna niet kunt snappen dat zoiets via evolutie ontstaat kan zijn!”
Als Roy ergens blij van wordt, is hij niet te stoppen en het enthousiasme werkt aanstekelijk en ‘spat ervan af’! Roy wordt blij van veel dingen, je kunt je dan ook goed voorstellen dat hij vroeger naast alle wetenschap ook nog in een rock bandje speelde.
Roy Montijn is vader van twee kinderen, waarvan de jongste 14 jaar oud is. Zijn vrouw Hansje is nog net zo actief en gedreven als hij en heeft als filmmaker vele documentaires gemaakt, waaronder veel in Afrika. Nu maakt zij producties over kunstenaars! Roy is duidelijk trots op haar.
22 mei: de werkplek als medicijn
Tijdens de BG-dagen op 22 mei neemt Roy Montijn je mee in zijn visie: De Werkplek als Medicijn – De bedrijfsarts als architect van herstelomgevingen. Een verhaal dat uitnodigt om anders te kijken naar gezondheid, werk en de rol van de bedrijfsarts.
Wil jij hierbij zijn? Meld je dan aan voor de BG-dagen 2026! 611 mensen zijn je al voorgegaan – er zijn nog enkele plekken beschikbaar.
Namens Harry van Bolhuis, bedrijfsarts en NVAB-commissielid CNN
