Samenwerkingsverband Vroegsignalering Alcoholproblematiek

Jaarlijks sterven 35.000 Nederlanders door roken, overgewicht of probleemdrinken. Door dit aan te pakken, kan de gezondheid van heel veel Nederlanders verbeteren. De bedrijfsarts heeft hier natuurlijk ook een belangrijke rol in. Daarom ondertekende de NVAB het Nationaal Preventieakkoord. Op het thema alcohol is de NVAB partner in het Samenwerkingsverband Vroegsignalering  Alcoholproblematiek (SVA) en verantwoordelijk voor een project dat zich richt op de werkvloer. Bedrijfsartsen kunnen namelijk een belangrijke bijdrage leveren aan het beschermen van werkenden tegen overmatig alcoholgebruik. Door alcoholproblematiek vroeg te signaleren en zo grotere gevolgen te voorkomen. Of, wanneer er al sprake is van een verslaving, door ondersteuning te bieden.

Vroeg signaleren

Alcoholmisbruik vroegtijdig herkennen

Vroegtijdige herkenning en erkenning van alcoholmisbruik en alcoholafhankelijkheid is van groot belang bij het terugdringen en voorkomen van alcoholproblematiek. In een vroeg stadium ingrijpen kan zorgen voor vermindering van problematisch alcoholgebruik en geeft de beste kansen op herstel.

Lees ook het artikel in TBV 'Vragen naar alcoholgebruik: vindt u dat lastig?' (voor abonnees)

Wat betekent dit voor bedrijfsartsen?

Bedrijfsartsen komen deze problematiek regelmatig tegen. Bijvoorbeeld door gerichte vragen van werkgevers, zoals: Is het een ziekte? Maar ook: ‘hoe komen we zo snel mogelijk van deze werknemer af’, ‘wat wordt van mij als werkgever verwacht?’ en ‘kan ik een medewerker testen op alcoholgebruik?’. Een enkele keer meldt de werknemer met een alcoholprobleem zich spontaan op het spreekuur. De werkgroep werknemers/werkgevers werkt aan een instrument dat kan helpen bij het tijdig signaleren van alcoholmisbruik.

NVAB-werkgroep werknemers en werkgevers

NVAB-werkgroepvoorzitter Gerard Frijstein: “In de praktijk is het voor de bedrijfsarts vaak spitsroeden lopen tussen de verschillende belangen. De privacywetgeving en ons medisch ethisch handelen dienen daarbij als baken. Soms is het wel zoeken naar wat wij precies kunnen betekenen. Zowel voor de betreffende individuele werknemer en werkgever als in preventieve zin.  Met het project willen we onder andere bijdragen aan het verhelderen wat de rol van de bedrijfsarts is en welke beroepsstandaarden gelden bij problematisch alcoholgebruik.”

Wil je meer weten? Neem dan contact op met Gerard Frijstein, voorzitter NVAB-werkgroep of Maddy Blokland, projectleider werkgroep vanuit het Trimbos Instituut.

Standpunt alcohol-en drugsbeleid

De NVAB vindt dat zowel werkgever als werknemers een bijdrage dienen te leveren aan de inhoud van een alcohol-en drugsbeleid van een onderneming en de uitvoering ervan. De bedrijfsarts heeft daarbij een adviserende taak.

Bekijk het standpunt

ADM-beleid opstellen met advies op maat?

Belang van goed ADM-beleid

In het Samenwerkingsverband Vroegsignalering Alcoholproblematiek werkt de NVAB-werkgroep werknemers en werkgevers aan een 'ADM-toolbox'. Daarin komt onder meer een ADM-leidraad voor bedrijfsartsen. De leidraad wordt na de zomer gepubliceerd en geeft veel aandacht aan de preventieve en proactieve taak van de bedrijfsarts om alcoholproblematiek te signaleren en bedrijven te adviseren over een preventief ADM-beleid. Voor dit najaar zoeken we bedrijven die met behulp van de ADM-toolbox hun ADM-beleid willen opstellen of updaten, met op verzoek advies-op-maat en ondersteuning vanuit het SVA. 

Voor meer informatie of aanmelden kun je via e-mail terecht bij Maddy Blokland, Projectleider werkgroep werkgevers/werknemers. Aanmelden kan tot 6 september a.s.

Conclusies focusgroepen

Om te onderzoeken hoe de werkgroep bedrijfsartsen en werkgevers kan helpen met informatie, zijn in de zomer van 2020 vier online focusgroepen georganiseerd: voor werknemers, human resources (HR) en Vitaliteitsmanagers, leidinggevenden en bedrijfsartsen.

Bekijk de belangrijkste conclusies

Handreiking bij het opstellen van ADM-beleid

Het Trimbos-instituut ontwikkelde een handreiking, format en een infographic ontwikkeld voor het opstellen van een goed Alcohol, Drugs en Medicijnbeleid (ADM-beleid). Bedrijven kunnen deze materialen gratis gebruiken.

Meer informatie

Toolkit ABS-artsen

In het kader van een goede fysieke en mentale gezondheid van artsen, lanceert de KNMG de ABS-artsen toolkit. Hierin vinden artsen en zorgorganisaties producten die bijdragen aan een gezond en veilig werk- en leerklimaat, waarin problematisch middelengebruik en verslaving bij zorgverleners bespreekbaar zijn. Met onder meer voorbeeldbeleid en een animatie: hoe maak je het bespreekbaar?

Lees meer

Handreiking (Vroeg)signalering Alcoholproblematiek in ziekenhuizen

De Handreiking (Vroeg)signalering Alcoholproblematiek is nu beschikbaar. Deze handreiking helpt zorgverleners in het ziekenhuis om problematisch alcoholgebruik bij patiënten op tijd te signaleren.

Lees meer

ADM-toolbox

ADM-toolbox

Wat nu als je een alcoholprobleem vermoedt bij een werkende? Vraag je je wel eens af hoe je eigenlijk het best kunt reageren op zo'n vermoeden? Hoe je erover kunt praten of hoe je door kunt vragen? Praktische handvatten en informatie vind je in de nieuwe ADM-toolbox. Zoals de werkwijzer 'Vroegsignalering alcoholproblematiek op het werk' voor medewerkers, werkgevers en bedrijfsartsen. Daarin vind je antwoorden op vragen als van wie wanneer wat wordt verwacht, wat je kunt doen bij een vermoeden en de gezondheidsrisico's van veel drinken.

Naar de ADM-toolbox

Coronacrisis en overmatig alcoholgebruik (Trimbos)

Coronacrisis 'perfect storm' voor overmatig alcoholgebruik

Het herkennen van problematisch alcoholgebruik is nu extra belangrijk. De coronacrisis creëert een 'perfecte storm' voor overmatig alcoholgebruik binnenshuis: er is meer gelegenheid én reden om te drinken. En dat blijft nu ook vaker onopgemerkt, waarschuwt alcoholdeskundige Lotte Voorham van het Trimbos Instituut.

Lees meer

Veelgestelde vragen over corona en alcohol

Over het SVA

Het Samenwerkingsverband Vroegsignalering Alcoholproblematiek (SVA) zet zich in om problematisch alcoholgebruik terug te dringen, door te zorgen dat mensen met een (beginnend) alcoholprobleem sneller effectieve ondersteuning krijgen. De aandacht gaat vooral uit naar het wegnemen van drempels tot hulpverlening, het agenderen van het belang van vroegsignalering bij professionals, vrijwilligers en naasten en het faciliteren van deze groepen, zodat zij adequaat signaleren en hulp bieden of doorverwijzen.

Ga naar de website

Nationaal preventieakkoord

De Rijksoverheid wil het gebruik van te veel alcohol tegengaan. Voor jongeren is alcohol extra schadelijk. Het belemmert de ontwikkeling van hun hersenen. Alcohol is ook gevaarlijk voor ongeboren kinderen. Doel is ervoor te zorgen dat voor 2040:

  • jongeren en zwangere vrouwen geen alcohol meer drinken;
  • het aantal volwassen Nederlanders dat teveel drinkt daalt naar maximaal 5% (is nu 8,8%)

Lees meer op www.rijksoverheid.nl