Hallo, ik ben Annemieke van Vliet, bedrijfsarts en praktijkopleider
Ik wist tijdens mijn studie geneeskunde al dat ik niet het ziekenhuis in wilde. Via mijn een bijbaan als teamleider bij Albert Heijn kwam ik in contact met een bedrijfsarts. Dat sprak me direct aan: ik kon medische kennis combineren met wat ik op de werkvloer zag gebeuren.
Ik dacht meteen: stel dat er iemand uitvalt in de winkel, dan kijk je niet alleen naar ziekte, maar ook naar re-integratie en de werkomstandigheden. Vanaf dat moment heb ik vrijwel al mijn keuzes binnen de opleiding gericht op de bedrijfsgeneeskunde.
Wat mij nog steeds aanspreekt, is de breedte van het vak. Je kijkt niet alleen naar de werknemer, maar ook naar het werk, de organisatie en de omgeving waarin iemand functioneert.
Je moet als bedrijfsarts je spreekkamer uit.
Zo werk ik
Ik wil breed adviseren en zichtbaar zijn binnen organisaties. Daarom zoek ik actief contact met HR, OR, leidinggevenden, directie en SHEQ-medewerkers. Ik wil weten wat er speelt en zorgen dat mijn adviezen ook daadwerkelijk iets in beweging zetten.
Werkplekbezoeken zijn daarin essentieel. Bij nieuwe klanten wil ik altijd de werkplek zien en gesprekken voeren met verschillende lagen in de organisatie. Ik vraag standaard de RI&E op en probeer zo snel mogelijk feeling te krijgen met het bedrijf.
Ik werk voor heel verschillende organisaties: van de haven tot de brandweer. Daarom liggen mijn helm en veiligheidsschoenen standaard in de auto.
Bij de brandweer liep ik een 24-dienst mee. In de haven ging ik met een bootje mee naar een schip om te zien hoe mensen daar werken, welke beschermingsmiddelen ze gebruiken en hoe diensten verlopen. Dat geeft inzicht dat je nooit vanuit de spreekkamer krijgt.
Ook preventie hoort nadrukkelijk bij mijn werk. Bedrijven zetten bijvoorbeeld een introductiefilmpje van mij op intranet en wijzen medewerkers op het preventieve spreekuur. Daardoor weten medewerkers mij makkelijker te vinden.
De vragen in die spreekuren zijn heel verschillend: gevaarlijke stoffen, zwangerschap, nachtwerk, werkschoenen, chronische aandoeningen of vragen over duurzame inzetbaarheid.
Daarnaast doe ik keuringen en geef ik les aan coassistenten. Dat helpt om zichtbaar te zijn én om nieuwe bedrijfsartsen enthousiast te maken voor het vak.
Wat levert het op?
- Beter inzicht in de echte werkomstandigheden
- Realistischere en beter onderbouwde adviezen
- Meer zichtbaarheid en vertrouwen binnen organisaties
- Vroeg-signalering van problemen bij medewerkers en teams
- Meer aandacht voor preventie in plaats van alleen verzuim
- Betere samenwerking tussen werknemer, werkgever en bedrijfsarts
- Concrete verbeteringen in arbeidsomstandigheden
- Meer duurzame inzetbaarheid.
Voorbeeld
Een medewerker in de haven kwam op mijn spreekuur met knieklachten. Ik begreep eerst niet goed waar die vandaan kwamen. Toen ik meeging naar zijn werkplek zag ik dat hij voortdurend ladders op moest, onder loopbanden door kroop en in een donkere, vuile omgeving werkte.
Het werkproces aanpassen was geen optie, maar samen met een bedrijfsfysiotherapeut maakten we een plan om de belasting te verminderen.
Bij een andere organisatie waren er veel klachten over bedrijfswagens. Sommige medewerkers konden door de slechte afstelmogelijkheden van bestuurdersstoel nauwelijks goed met hun voeten bij de vloer kwamen. Dat leidde tot rug- en beenklachten. Toen er nieuwe voertuigen kwamen, ben ik gaan kijken hoe medewerkers die ervaarden. Uiteindelijk werden de wagens voorzien van voetensteunen zodat medewerkers van verschillende lengtes ergonomisch konden werken.
Ook op organisatieniveau probeer ik invloed uit te oefenen. Zo sprak ik een leidinggevende aan die zorgde voor een onveilige werksfeer. Medewerkers vielen uit of dreigden uit te vallen. Onder meer nadat ik dit in aanwezigheid van de directeur opnieuw besprak, werd tijdens een reorganisatie besloten dat deze persoon geen leidinggevende meer bleef op die afdeling.
Waar schuurt het?
- Het vak wordt nog vaak gezien als vooral spreekuur en verzuim
- Werkplekbezoeken kosten tijd en zijn niet altijd makkelijk in te plannen
- Je moet actief investeren in zichtbaarheid binnen organisaties
- Adviezen blijven soms hangen in managementlagen onder de directie
- Preventief werken vraagt om draagvlak en “opvoeding” binnen organisaties
- Je kunt niet alles tegelijk doen als startende bedrijfsarts.
Wat kun jij hiermee?
- Ga actief de werkvloer op
- Begin met werkplekbezoeken om organisaties echt te leren kennen
- Zoek contact met HR, OR, directie en leidinggevenden
- Zorg dat je zichtbaar bent binnen organisaties
- Neem ook een rol in preventie en duurzame inzetbaarheid
- Gebruik keuringen en preventieve spreekuren om laagdrempelig contact op te bouwen
- Neem ook een rol in preventie en duurzame inzetbaarheid
- Bouw je rol stap voor stap uit
- Maak zelf actief vorm aan het vak: “Je moet er uiteindelijk zelf iets van maken.”
Collega’s vertellen meer
Annemieke van Vliet
“Begin met werkplekbezoeken. Dan zie je wat er echt gebeurt en leer je meteen hoe organisaties werken.”
Mustafa Dönmez, bedrijfsarts
“Ik maak er een win van: ik bepaal waar ik ga werken.”
Mark Droogers, bedrijfsarts en NVAB-bestuurslid
“Inzetbaarheid is als een krukje met drie poten: medisch, context en persoon.”
Rishal Nanda, aios
“Ik denk regelmatig: ik zeg het tegen de verkeerde persoon. Dit kan efficiënter.”
Jan Herman Scheffer, bedrijfsarts
“Heb vooral veel ‘waarden-loze’ gesprekken.”
Bianca den Ottelander, aios
“Je moet een statement maken vanaf het begin.”
Jouw verhaal?
Wil jij jouw aanpak met collega’s delen? Inge Baken, projectleider, tekent jouw verhaal graag op!
Jouw verhaal delen?
Hoe meer collega’s hier kunnen vertellen over hoe zij de thema’s van de Koers in hun werk terug kunnen laten komen, hoe beter! Heb jij ook een mooi voorbeeld of verhaal? Laat het ons weten! Koers-projectleider Inge Baken neemt dan contact met je op.