Veelgestelde vragen over corona

Coronavirus Nederland is in korte tijd, net als andere Europese landen in een crisis terechtgekomen door de maatregelen om het coronavirus (SARS Covid-19) in te dammen. Het einde van deze pandemie is zeker nog niet in zicht. In een crisis zijn er geen pasklare draaiboeken en wel veel vragen, vaak zonder antwoord. We kunnen onmogelijk een eind maken aan alle onzekerheid, maar werken er wel hard aan die waar mogelijk op te heffen. Door informatie met elkaar af te stemmen, realiseren we dat alle adviseurs arbeid en gezondheid over gelijke informatie kunnen beschikken. Zodra deze informatie er is, stellen we die beschikbaar via de website en/of e-mail.

Bekijk ook de gezamenlijke kennisnieuwsbrieven COVID-19

  1. Kennisnieuwsbrief COVID-19 en arbeidsgerelateerde zorg
  2. Kennisnieuwsbrief COVID-19 2020/2
  3. Kennisnieuwsbrief COVID-19 2020/3
  4. Kennisnieuwsbrief COVID-19 2020/4

Ook relevant: Arbo-inf@ct: Afwegingskader Veilig werken bij contactberoepen ten tijde van COVID-19

Heb je vragen die daarin niet worden beantwoord? Of ken je juist een waardevolle bron van kennis of informatie?
Stuur dan een mail naar corona@beroepsziekten.nl of kijk op kiza.beroepsziekten.nl.

De Kennisnieuwsbrieven zijn met de grootst mogelijke zorg samengesteld op basis van multidisciplinaire afstemming en inzichten. Desondanks kunnen noch de opstellers, noch de NVAB enige aansprakelijkheid aanvaarden voor eventuele inhoudelijke misvattingen. Ook is de inhoud niet noodzakelijkerwijs representatief voor de standpunten de NVAB. Kennisnieuwbrieven worden niet geactualiseerd.


Overige veelgestelde vragen door bedrijfsartsen vind je hieronder.
Bij beantwoording besteden we uiterste zorg aan de betrouwbaarheid en actualiteit. Zo nodig worden antwoorden geactualiseerd. De NVAB is niet aansprakelijk voor eventuele inhoudelijke misvattingen. Ook is de NVAB is niet verantwoordelijk voor de inhoud of beschikbaarheid van sites of andere informatiebronnen waarnaar verwezen wordt.

Waar vind ik betrouwbare informatie over COVID-19?

Heb je als professional vragen over het nieuwe coronavirus, bel dan met de lokale GGD.

  • Er worden gezamenlijke Kennisnieuwsbrieven COVID-19 samengesteld. Hierin vind je de antwoorden op de meest gestelde vragen door arboprofessionals. Zie de informatie bovenaan deze pagina.
  • RIVM voor professionals: informatie voor de inzet van zorgpersoneel in het ziekenhuis en onderaan voor werknemers die op risicolocaties werken (inclusief de rol van de bedrijfsarts)
  • Landelijke Coördinatie Infectieziektebestrijding (LCI): casusdefinitie en hoe te handelen bij een patiënt met (verdenking op) COVID-19
  • RIVM: Actuele informatie en adviezen over COVID-19
  • Rijksoverheid: onder meer een overzicht van veelgestelde vragen voor werkgevers en werknemers, adviezen voor reizigers en informatie over de meldingsplicht voor artsen.
  • Nederland wereldwijd: direct naar adviezen voor reizigers. Dit is een gezamenlijke website van alle Nederlandse vertegenwoordigingen wereldwijd. Hieronder vallen ambassades, consulaten en handelskantoren
  • NHG dossier COVID-19: informatie en adviezen over hoe huisartsen te werk gaan bij verdenking van het virus
  • www.thuisarts.nl: deze website is bedoeld voor mensen die informatie zoeken over gezondheid en ziekten. Er is een pagina met informatie over corona, waaronder een zelftest.

De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) geeft, net als het RIVM, in het algemeen de bekende adviezen:

  • Was je handen regelmatig
  • Hoest en nies in de binnenkant van de elleboog
  • Gebruik papieren zakdoekjes

Wat is het advies m.b.t spreekuurcontact en de bedrijfsarts? (geactualiseerd d.d. 19 mei 2020)

Het RIVM heeft aangegeven dat het uitoefenen van contactberoepen, waaronder de bedrijfsartsen vallen, weer mogelijk is. Daarnaast is het advies om zoveel mogelijk vanuit huis te werken nog steeds van kracht.  In de praktijk zal er daarom altijd sprake moeten zijn van een afweging waarbij zowel aspecten van risico-dragerschap als risico-vormerschap een rol spelen.

Eén-op-één spreekuurcontact of spreekuur op afstand
Het NVAB-advies is vanaf 20 mei dan ook om één-op-één spreekuurcontacten, in die gevallen waar dat goed mogelijk is, te blijven vervangen door telefonische spreekuren of andere vormen van contact op afstand. Mocht een spreekuur op afstand niet geschikt zijn dan is spreekuurcontact mogelijk, mits dat veilig gebeurt. Je kunt dan denken aan situaties waarbij de bedrijfsarts met een spreekuur op afstand onvoldoende informatie krijgt om tot een verantwoord advies te komen. Ook bij medische keuringen kan een fysiek consult nodig zijn.

Afwegingskader
Het blijft de professionele verantwoordelijkheid en afweging van de bedrijfsarts zelf om de juiste keuze te maken. Een afwegingskader voor gezond en veilig werken is opgesteld door het AMT en kun je hier lezen.  

Bovenstaand advies geldt van 20 mei tot 18 juni 2020. 

Lees het volledige advies

Wat zijn de adviezen voor de inzet zorgverleners binnen en buiten het ziekenhuis?

Het RIVM heeft een advies voor zorgverleners buiten het ziekenhuis (inzet zorgmedewerkers tijdens uitbraak nieuw coronavirus) opgesteld. Ook is er een Gezamenlijk advies NVZ en RIVM (inzet zorgprofessionals ziekenhuizen tijdens uitbraak van nieuwe coronavirus (COVID-19))

Op de RIVM-site vind je informatie over het coronavirus voor professionals

Is er een verschil tussen cruciale beroepen en kritische zorgverleners?

Ja, er is een verschil tussen de groepen ‘cruciale beroepen’ en ‘kritische zorgverleners’. Er is een lijst opgesteld van cruciale beroepsgroepen inzake de COVID-19 pandemie. Het gaat om beroepen die onder de COVID-19 omstandigheden vragen om continue bezetting. Dan gaat het om sectoren die van vitaal belang zijn om de maatschappij draaiende te houden zoals beroepen in de voedselindustrie, transport en utiliteitsbedrijven.

‘Kritische zorgverleners’ zijn de zorgverleners die essentieel zijn voor de directe patiëntenzorg, volksgezondheid en de bescherming van kwetsbare mensen.
Het RIVM noemt in het ziekenhuis o.a. IC-afdeling, SEH, hartbewaking, verpleegafdelingen met boxen en buiten het ziekenhuis de huisartsenzorg, thuiszorg en verpleeghuiszorg.

Valt de bedrijfsarts onder de groep ‘cruciale (zorg)beroepen’?

Er is een lijst opgesteld van cruciale beroepsgroepen inzake de COVID-19 pandemie. Het gaat om beroepen die onder de COVID-19 omstandigheden vragen om continue bezetting. Bedrijfsartsen leveren op dit moment geen essentiële zorg, maar als de omstandigheden verder verslechteren kan dat eventueel wel veranderen. Er zijn verschillende scenario’s mogelijk voor de komende tijd. Bij grote aanspraak op de vitale curatieve zorgcapaciteit is niet uitgesloten dat een beroep wordt gedaan op capaciteit van het arbozorgstelsel. Dat zou een heldere afweging op dit punt afdwingen, gezien de daaraan verbonden maatregelen. Indien dat zo is, worden NVAB leden daarvan op de hoogte gesteld.

Zie ook de vraag hierboven.

Arbeidsongeschiktheid bij RIVM-advies thuisblijven (geactualiseerd 3 april 2020)

Arbeidsongeschiktheidscriterium
Arbeidsongeschiktheid is in de jurisprudentie en de Richtlijn MAOC gedefinieerd als: 
‘Het wegens ziekte niet kunnen of niet mogen verrichten van de in aanmerking komende arbeid’.
Zowel een niet-kunnen-werken als een niet-mogen-werken situatie valt onder het criterium voor arbeidsongeschiktheid.

Bijzondere praktijksituaties
  • Wanneer een werknemer met griepverschijnselen niet mag werken vanwege de RIVM-adviezen, maar hij dat objectief wel kan, is er sprake van een ‘wel-kunnen maar niet-mogen’ situatie. Dat betekent dat deze werknemer arbeidsongeschikt is indien hij zijn werk niet vanuit huis kan doen en dat enkel voor de duur van de niet-mogen situatie. Gezien de reden voor het thuisblijven - griepverschijnselen - zal dat in de regel een korte periode zijn.
  • Datzelfde geldt voor de werknemer zonder klachten, maar met een voor het coronavirus verdachte huisgenoot die op basis van de RIVM- adviezen thuis moet blijven (‘quarantaine’). Deze werknemer is ook arbeidsongeschikt indien hij zijn werk niet vanuit huis kan doen en ook dan enkel voor de duur van de niet-mogen situatie.
De bedrijfsarts kan ook in een niet-mogen situatie adviseren over eventueel andere werkzaamheden, waaronder natuurlijk thuiswerk. Dat werk is dan passende arbeid voor zover het niet zijn eigen werk is. De WVP-stappen moeten in beginsel worden gezet, maar dat zal in de praktijk niet snel aan de orde zijn vanwege de verwachte korte duur van arbeidsongeschiktheid. 
Voor de codering van corona-gerelateerde ziekte zie de FAQ ‘CAScode Corona Virus Ziekte’.
 
Beoordelingen UWV
Het UWV hanteert voor beoordelingen Ziektewet een interne instructie in lijn met bovenstaande. In geval van een deskundigenoordeel over bovenstaande situaties zal het oordeel dan ook luiden dat werknemer arbeidsongeschikt is. 
Voor de houding van de verzekeraars bij ziekmeldingen vanwege RIVM-adviezen, zie verderop in deze FAQ.
 
Discussie in het veld
Niet alle partijen zijn het eens met bovenstaande, waaronder enkele grote arbodiensten en verzekeraars. Door enkele partijen zijn hierover vragen gesteld aan het ministerie van SZW. Mochten de antwoorden van de minister aanleiding zijn voor aanpassing van het bovenstaande antwoord, dan zullen wij daarover berichten.
 
Advisering door de bedrijfsarts
Het NVAB-standpunt is dat iedere bedrijfsarts in alle vrijheid moet kunnen adviseren naar zijn eigen professionele oordeel. 
 
Mocht u door de opstelling van uw werkgever in nood komen, dan is te overwegen om u niet uit te laten over de vraag of er in een bepaalde situatie arbeidsongeschiktheid bestaat (of dat ‘ziekmelden kan’) maar slechts de situatie te beschrijven. Daartoe kunt u eventueel onderstaande voorbeeldzin gebruiken: ‘Uw werknemer is medisch gezien in staat zijn eigen werk uit te voeren, maar moet op basis van de RIVM-adviezen thuisblijven.’
 
Arbeidsongeschiktheidsverzekeringen en RIVM-advies thuisblijven
Let op! Het arbeidsongeschiktheidscriterium zoals hierboven beschreven is niet zonder meer van toepassing op het begrip zoals (her)verzekeraars dat hanteren. 
Verzekeringsmaatschappijen mogen hun eigen polisvoorwaarden bepalen en daarnaar handelen. Zij kunnen kiezen voor het medisch arbeidsongeschiktheidscriterium uit de Richtlijn MAOC zijn, maar dat hoeft niet, zij kunnen ook kiezen voor een ander criterium. Door dit verschil kan het voorkomen dat een ziekmelding op basis van de adviezen van het RIVM soms wel en soms niet gedekt wordt door de verzekering van de werkgever.

CAScode Corona Virus Ziekte

CAScode Corona Virus Ziekte
Sinds 1 april is er een CAS-code waarop de bedrijfsarts kan coderen: R605. Meer daarover leest u in het NVAB-nieuwsbericht ‘CAScode Corona Virus Ziekte 2019’
 
Let op! Naast de bewezen Corona Virus Ziekte of een vermoeden van Corona Virus Ziekte kunt u ook in onderstaande gevallen coderen met R605:
  • De werknemer die vanwege griepverschijnselen wel kan werken maar vanwege de RIVM-adviezen thuis moet blijven én zijn werk niet thuis kan doen.
  • De werknemer die wel kan werken, maar door een voor corona virusziekte verdachte huisgenoot volgens de RIVM-adviezen thuis moet blijven (‘quarantaine’) én zijn werk niet thuis kan doen.
Zie voor meer informatie de FAQ ‘Arbeidsongeschiktheid bij RIVM-advies thuisblijven’

Standpunt over inzet bedrijfsartsen in andere sectoren

In verband met de huidige crisissituatie in de zorg heeft de minister van VWS besloten om de eisen aan de BIG-registratie te versoepelen om een ruimere inzet van gezondheidszorg professionals mogelijk te maken. De NVAB steunt initiatieven waarin ook bedrijfsartsen hun steentje bijdragen aan leniging van de nood in de zorg door de coronapandemie. Daarbij merken wij wel op dat ondanks dat de formele regels zijn versoepeld het wel altijd de persoonlijke professionele verantwoordelijkheid van iedere arts blijft om desondanks binnen de eigen competentiegrenzen te blijven werken en handelen.

Zie ook:
Nieuwe vacaturesite tegen personeelstekort (nieuwsbericht d.d. 17 maart 2020)
RGS treft maatregelen rond coronacrisis t.b.v. herregistreren (nieuwsbericht d.d. 23 maart 2020)

Temperatuurmetingen aan de poort (geactualiseerd d.d. 28 april 2020)

Of temperatuurmetingen aan werknemers aan de toegangspoort toegestaan zijn is een juridische kwestie waarover de meningen nogal uiteen liepen. 
Inmiddels heeft de Autoriteit Persoonsgegevens de discussie of temperatuur metingen aan de poort toegestaan zijn beslecht: het mag niet.

De lichaamstemperatuur is volgens de AVG een gezondheidsgegeven dat werkgevers niet mogen verwerken. Ook niet als de werknemer of bezoeker (zoals een chauffeur die een levering doet) daar toestemming voor geeft. Er kan in een situatie waarin de toegang tot werk of bedrijf afhankelijk gemaakt is van medewerking immers niet gesproken worden van in vrijheid gegeven toestemming.
Dit betreft zowel het meten van de temperatuur van een individuele werknemer of bezoeker als het met een scanner/camera  meten daarvan.

Het eerdere NVAB advies aan bedrijfsartsen om terughoudend te zijn met het meewerken aan deze praktijk wordt nu vervangen door het advies er helemaal niet aan mee te werken.

Lees meer

Wat is de rol van de bedrijfsarts bij COVID19 testen?

Vanaf maandag 6 april 2020 zijn er in het hele land via de GGD testmogelijkheden beschikbaar voor de doelgroep. De ‘GGD handreiking- Inrichten COVID 19 testfaciliteit’ is nu gepubliceerd.

Vertrekpunt is dat – op dit moment – coronatesten alleen aangeboden worden aan direct zorgpersoneel, als het resultaat van die test duidelijkheid geeft over het behoud van hun inzetbaarheid. Bedrijfsartsen (en hun taakgedelegeerden) van zorginstellingen hebben een belangrijke rol in dit testbeleid, als triagist, als testaanvrager en als vertaler van de uitslag in een advies aan werkgever en werknemer.

De focus van het nieuwe beleid ligt in eerste instantie op het testen van personen die werken in één van de zes sectoren buiten het ziekenhuis waarvoor op dit moment een sectorspecifiek advies is opgesteld over inzet en testbeleid.

Zie ook de 3e Kennisnieuwsbrief, vraag 11 bovenaan deze pagina.


Belangrijke oproep aan bedrijfsartsen van zorginstellingen
Bied je actief en duidelijk aan bij je klanten én zo nodig aan de regionale GGD-en als contactpersoon/aanvrager voor testen. Zo zorg je ervoor dat bedrijfsartsen vind- en zichtbaar zijn voor het aanvragen van testen.


Download de handreiking
Download het triageformulier

Lees meer