Arbeidsongeschiktheid bij corona & spreekuren op afstand – extra ledenbijeenkomst van 11 februari 2021

18 februari 2021

Twee keer per jaar laten NVAB-leden hun stem horen bij de algemene ledenvergaderingen. Daarnaast zijn er jaarlijks nog twee extra ledenbijeenkomsten om met elkaar in gesprek te gaan over een specifiek onderwerp. Donderdag 11 februari was de eerste extra ledenbijeenkomst van 2021, die in het teken stond van corona en het standpunt ‘digitaal spreekuur’.

Corona: testen en vaccineren

NVAB- voorzitter Gertjan Beens deed verslag van de rol van de NVAB bij het test- en vaccinatiebeleid. De vereniging zat snel aan tafel bij de ministeries van VWS en SZW. Gertjan Beens: “Ik ben blij te merken dat de samenwerking tussen SZW en VWS beter gaat. Heel belangrijk voor de bedrijfsarts omdat die vaak tussen beide ministeries in zit.” In het voorjaar van 2020 droeg de betrokkenheid bij aan de formele rol van de bedrijfsarts als verwijzer voor testen. Ook was de bedrijfsarts de aangewezen partij om kwaliteit en professionaliteit van testen te bewaken, wat er mede voor zorgde dat de kwaliteitskaders van LCI en IGJ van toepassing zijn.

Sinds kort kunnen werkgevers een financiële tegemoetkoming van het ministerie van VWS ontvangen om antigeen(snel)testen af te nemen bij werknemers. Het ministerie van SZW eiste vervolgens dat die tegemoetkoming door de bedrijfsarts of arbodienst moet worden aangevraagd. De NVAB vindt echter dat het juist via de werkgever zou moeten lopen, met de arbodienst of bedrijfsarts als adviseur. Nu blijkt dat commerciële partijen werkgevers aanmoedigen de financiering via de bedrijfsarts te regelen, zonder verdere inhoudelijke betrokkenheid van de bedrijfsarts bij de inrichting van de teststraat.

De bedrijfsarts is dan niet inhoudelijk betrokken, maar wel verantwoordelijk. Erg onwenselijk. De NVAB heeft hierover een brief met haar ongenoegen hierover geschreven aan VWS. In diezelfde brief uitten wij onze zorgen over het datalek/privacy bij de GGD waar we onze positieve testresultaten moeten melden. We blijven in gesprek en houden jullie op de hoogte wanneer er nieuws is over vaccinatie en testen dat belangrijk is voor jou als bedrijfsarts.

Corona: ziekmeldingen en arbeidsongeschiktheid

Nettie Visser, verzekeringsarts en UWV-beleidsmedewerker, vertelde hoe het UWV omgaat met ziekmeldingen en arbeidsongeschiktheid. Zo gaat de ziektewetbeoordeling bij corona net als bij andere ziekmeldingen. Bij thuisisolatie geldt: alleen ziekmelding accepteren als thuis werken niet kan. En voor kwetsbaren kun je ziekmelding accepteren als er onvoldoende bescherming mogelijk is op werk.

NVAB-bestuursleden Ernst Jurgens en Rocco Kloots schepten duidelijkheid in definitie van arbeidsongeschiktheid. De juridische definitie van arbeidsongeschiktheid omvat zowel het (om medische redenen) niet kunnen als het niet mogen werken. Soms kán iemand wel werken, maar mág hij het niet. Dan is er dus toch sprake van arbeidsongeschiktheid wegens ziekte. Juist bij COVID-19 gaat het vaak om het wel kunnen, maar niet mogen werken. Dat laatste door een wettelijke regeling of een dwingend overheidsadvies zoals de RIVM-richtlijnen. Bijvoorbeeld wanneer iemand zonder klachten in thuisisolatie moet en het werk ook niet thuis kan worden gedaan. Hij kan dan wel, maar mag niet en is dus arbeidsongeschikt. Maar als bedrijfsarts kun je niet volstaan met alleen arbeidsongeschiktheid vaststellen. Je moet ook kijken naar de bijzondere eigenschappen en arbeidsomstandigheden van de persoon in kwestie. Die kunnen ervoor zorgen dat je toch anders moet adviseren. 

SMB-leidraad

Voor mensen met een of meer chronische aandoeningen geldt dit ook. Zij lopen door die aandoening een groter risico op een ernstig beloop, complicaties of zelfs op overlijden door COVID-19. Deze groep moet volgens ons beschermd worden. Of ze nu voldoen aan de definitie voor arbeidsongeschiktheid of niet. Het risico op besmetting op het werk dient te worden uitgesloten of de bedrijfsarts moet deze werknemer met zijn advies beschermen. Jurgens ontwikkelde hiervoor een SMB-leidraad gebaseerd op het klassieke Arbeid <=> Gezondheidsmodel. Daarmee komt de bedrijfsarts – ondersteund door de arbeidshygiënist – in zes stappen tot een adequate individuele risicoschatting op besmetting door terugkeer naar de werkplek.

Meer over arbeidsongeschiktheid bij corona vind je bij de veelgestelde vragen op nvab-online.nl

Peiling: Spreekuur op afstand

Inmiddels werken we al heel lang, bijna een jaar, thuis. Vanwege corona adviseert de NVAB jullie al net zo lang om live spreekuurcontacten zo veel mogelijk te vermijden. Alleen wanneer een spreekuur op afstand volgens jou niet geschikt is, is een fysiek spreekuurcontact aan te raden. Mits dat coronaproof kan. Dit resulteert in een enorme toename van het gebruik van telefonische en videoconsulten. En we verwachten dat deze ‘spreekuren op afstand’ een blijvende plek krijgen in onze dienstverlening. Half januari konden NVAB-leden in een peiling aangeven welke voorwaarden daarvoor gelden. Maar liefst 470 leden deelden hun gedachten. Lex de Jonge, lid van de commissie Beroepsuitoefening en ethiek (CBE) presenteert de resultaten. De respondenten bevestigen dat het aandeel telefonische en videoconsulten na corona wel zal afnemen, maar wel meer gebruikt blijven worden dan voorheen. Het live consult wordt wel veel hoger gewaardeerd met een kleine 9 ten opzichte van een dikke zes voor telefoon of video. Ook het werkplezier vaart wel bij direct contact. In verreweg de meeste gevallen, bijna driekwart, is het videoconsult niet geïntegreerd in het patiëntendossier vanwege privacy of weet men het niet.

Bijna alle bedrijfsartsen die de enquête invulden (97%) vinden dat de bedrijfsarts zelf moet bepalen (i.s.m. werknemer) welke type consult nodig is. In de praktijk blijkt ruim een kwart dat niet zelfstandig te kunnen bepalen.

De bedrijfsarts wil autonomie en informatie

In de breakoutsessies bespraken deelnemers in meer dan 20 kleine groepen wat zij nodig hebben van de NVAB rond het onderwerp ‘type consultvoering’. De reacties vielen grofweg in twee categorieën uiteen. De leden willen van de NVAB uitspraken over autonomie en informatie.

Autonomie: de bedrijfsarts bepaalt zelf de geschikte vorm1 van het spreekuur op professionele gronden. Een uitspraak van de NVAB dat dat inderdaad de autonome keuze is van de bedrijfsarts, kan helpen daaraan vast te houden. Ook willen leden graag hulp bij het voorkomen dat de bedrijfsarts vanwege ‘de markt’ druk voelt om alleen spreekuren op afstand te doen. Dat kan op gespannen voet komen te staan met goede zorgverlening.

Informatie: leden hebben verschillende vragen die variëren van juridische tot technische aspecten bij telefonische en videoconsulten. Wat hen zou helpen, zijn praktische middelen, zoals een handreiking met technische vereisten2, waar je op moet letten en praktische tips voor videobellen, zoals het handboek e-consult voor huisartsen3. Een afwegingskader of leidraad voor het type spreekuur: Wanneer zou je juist moeten beeldbellen in plaats van telefonisch contact? Wanneer is een fysiek spreekuur geïndiceerd? Stelt UWV daar eisen aan? Ook een juridisch kader, inclusief dossiervoering met bijvoorbeeld een opname van een consult, is gewenst. Met antwoorden op vragen als: ‘Mag een werkgever, werknemer of bedrijfsarts een type consult weigeren?’ en ‘Wat is juridisch de waarde van een telefonische of videoconsult bij rapportages, expertise of beoordelingen?’

De NVAB is blij met de actieve inbreng van de vele deelnemers aan deze extra ledenbijeenkomst. Voorlopig blijven ook wij nog onze bijeenkomsten online organiseren, in ieder geval tot 1 juli 2021. Gelukkig bieden breakoutsessies toch ruimte om met collega’s van gedachten te wisselen of om gewoon even stoom af te blazen over alle corona perikelen. Dat vonden zowel de aanwezigen als wij erg prettig. Er is veel gesproken en geleerd. Wil je er de volgende keer ook bij zijn? Zet dan 30 september vast in je agenda! We hopen ook dan weer op zo’n mooie opkomst en gaan uiteraard aan de slag met de opbrengsten van de avond.

1 fysiek, video of telefonisch.
2 KNMG werkt nu aan een handreiking videoconsulten, met daarin ook aandacht voor de technische aspecten.
Handboek e-consult (NHG, LHV en Nictiz)

Zie ook